| Analoge video-aansluitingen
In het gebruik van video-apparatuur zoals bijvoorbeeld projector, DVD speler en TV zijn diverse aansluitnormen in gebruik. In de basis bevat een videosignaal 5 componenten: Rood, Groen, Blauw, Horizontale syncronisatie en Verticale syncronisatie. Oftewel RGBHV.
De meest gebruikte videoconnectoren zijn min of meer onder te verdelen in de mate waarin bovenstaande 5 componenten gescheiden blijven of samengevoegd worden. De beste type connectoren zijn de exemplaren die de orginele signalen zoveel mogelijk gescheiden laten. Bij samenvoegen treedt er in meer of mindere mate verlies op.
De meest gangbare verbindingen zijn:
VGA
Rood, Groen, Blauw, H syncronisatie en V syncronisatie zijn gescheiden.
YUV
Zwart-wit (Y) en twee kleurverschilsignalen U (of Cb/Pb) en V (of Cr/Pr) zijn gescheiden. YUV wordt ook wel component video genoemd.
SCART
De 21-polige scart connector is een veelzijdige video verbinding. Geschikt om o.a. RGB en S-video signalen te transporteren.
S-video (wordt ook wel mini-DIN of Hosiden connector genoemd)
S-video is grotendeels een verdere samenvoeging van het YUV signaal in Y en C. C (chrominance oftewel kleur) is dan de samenvoeging van U en V.
Composite Video (gele cinch connector)
Nu zijn alle signalen samengevoegd. De Y en C worden gecombineerd tot één signaal.
Digitale video-aansluitingen
DVI (Digital Visual Interface)
Er zijn drie verschillende DVI connectoren:
DVI-D (Digitaal)
DVI-D formaat wordt gebruikt voor directe digitale verbinding tussen bron (PC, DVD speler) en ontvanger (beamer). Een digitale verbinding zorgt voor een sneller en hoogwaardiger beeld dan een analoge. Alle videokaarten produceren van origine een digitaal signaal dat wordt omgezet in een analoog signaal bij de uitgang van de bron. Het analoge signaal wordt bij de ontvanger weer omgezet in een digitaal signaal. DVI-D schakelt de analoge conversie uit en verbetert dus de verbinding tussen bron en ontvanger.
DVI-A (Analoog)
DVI-A formaat wordt gebruikt om een DVI signaal te transporten naar een analoge ontvanger. Ondanks dat enige kwaliteit verloren gaat van de digitale naar analoge conversie is het toch een betere kwaliteit dan standaard VGA.
DVI-I (Digitaal en Analoog)
DVI-I formaat is een geïntegreerde kabel die zowel een digitaal naar digitaal signaal als een analoog naar analoog signaal doorstuurt. Het werkt echter niet met een digitaal naar analoog signaal of een analoog naar digitaal signaal.
Zoals elk ander formaat zijn DVI digitaal en analoog formaten niet uitwisselbaar. Dit betekent dat een DVI-D kabel niet werkt met een analoog systeem of andersom. Zorg ervoor dat u weet welk formaat uw apparatuur heeft voordat u een DVI kabel koopt. Alleen apparatuur met een DVI poort waar bij staat 'DVI-I' accepteert zowel DVI-D als DVI-A signaal.
Wat is single and dual link?
De DVI-D and DVI-I formaten zijn beschikbaar in single of dual link connectoren. Deze kabels zenden informatie door die het formaat TMDS (transition minimized differential signaling) gebruiken. Single link kabels gebruiken één TMDS 165Mhz transmitter, dual link kabels gebruiken er twee. De dual link kabels verdubbelen de transmissiesnelheid en zorgen daardoor voor een hogere signaalsnelheid en kwaliteit. Een single link DVI verbinding ondersteunt een resolutie van maximaal 1920x1080 op 60 Hz en maximaal 1280x1024 op 75 en 85 Hz. Een dual link DVI verbinding ondersteunt een resolutie van maximaal 2048x1536 op 60 en 75 Hz en maximaal 1920 x 1080 op 85 Hz.
HDMI (High-Definition Multimedia Interface)
HDMI zorgt voor de mogelijkheid om een willekeurige audio/video bron, zoals een sateliet tuner, videorecorder of DVD-speler in de hoogste kwaliteit aan te sluiten op bijv. een beamer met maar één enkele kabel. HDMI ondersteund standaard of HDTV video signalen, plus meerkanaals digitale audio signalen in één kabel. Er is genoeg bandbreedte voor de HDTV standaard, het biedt ondersteuning voor 8-kanaals ditale audio en er is nog ruimte over voor eventuele toekomstige verbeteringen of nieuwe toepassingen.
DVI/HDMI/Component, ik wil het beste, wat moet ik aansluiten?
Het anwoord is helaas niet zo eenvoudig te geven. DVI en HDMI verschillen niet zo veel als men denkt. Afgezien van een andere aansluiting gebruiken ze hetzelfde encodeer schema. Hierdoor zijn ze uitwisselbaar zonder converter of decoder. DVI is alleen een videosignaal en HDMI een audio en video signaal.
Is digitaal niet altijd beter?
Helaas, was het maar zo eenvoudig. Veelal wordt gemakshalve aangenomen dat digitaal gewoon altijd beter is, omdat digitale signaaloverdracht verliesvrij is en analoge overdracht gekoppeld wordt aan geleidelijke verlies van signaal en kwaliteit. Er zit een kern van waarheid in, maar in de praktijk is het toch merkbaar anders dan men veelal denkt. Ten eerste zijn er, met goede kabels, praktisch geen merkbare kwaliteitsverliezen over lange afstanden bij analoge component videosignalen. Ten tweede is het geen garantie dat digitale signaaloverdracht altijd verliesvrij is. Bij DVI/HDMI is geen verliescorrectie, dus als iets verloren gaat is het ook voorgoed weg. Dit is bij kabels over korte afstanden geen probleem, maar met lange afstanden in de praktijk iets om rekening mee te houden
Wat bepaalt dan de beeldkwaliteit?
Videobeeld laat zich niet direkt van de bron op een scherm projecteren. Meestal werken schermen of beamers niet met de originele resolutie van de bron, dus als je werkt met bijv. 480p, 720p of 1080i zijn er vaak noodzakelijkerwijs omzettingen nodig. De originele formaten worden vertaald naar de resolutie van het beeldscherm of de beamer.
De vaak gebruikte argumenten bij DVI/HDMI signaalformaten dat het puur digitaal is, is in theorie gezien waar. Neem een digitale opname als DVD. Als dat zonder tussenkomst rechtstreeks in de digitale vorm naar een digitale ontvanger (LCD, plasma, beamer) wordt geleverd is er in theorie een perfecte verlies- en vertaalvrije keten ontstaan. Het signaal heeft dan geen digitale naar analoge conversie ondergaan en is dus minder aangepast gedurende de overdracht.
Maar de digitale signalen van de verschillende apparaten in de keten zijn vaak verschillend geëncodeerd en moeten bij doorgifte alsnog aangepast of geconverteerd worden. In de praktijk zijn er dus altijd conversies en aanpassingen van het signaal nodig en dat wil niet altijd lekker lopen.
Digitale naar digitale conversie is niet altijd een garantie voor betere signaaloverdracht en -weergave in vergelijking met digitale naar analoge conversie. In de praktijk soms ook slechter. Bovendien wordt er in de bijgeleverde documentatie van de apparatuur vaak geen info gegeven hoe de signaaloverdracht aangepast en verwerkt wordt.
Invloed van kabelkwaliteit
Kabelkwaliteit zou in principe geen significante invoed mogen hebben op het weergave resultaat met de vergelijking tussen DVI/HDMI en Component Video als de kwaliteit van de kabels goed is. Er zijn enkele factoren waar rekening mee gehouden moet worden.
Het analoge Component Video is een uitermate sterk signaal dat met goede kabels zonder noemenswaardige problemen 20 meter kan overbruggen. DVI en HDMI zijn helaas geen sterke signalen. Toen de professionele video-industrie starte met digitale signalen werd er een standaard afgesproken SDI (Serial Digital Video). SDI is ontworpen voor coaxiale kabels, waardoor de impendantie goed beheerst kan worden en signalen ook over langere afstanden zonder problemen werken. Door redenen, die alleen de ontwikkelaars van HDMI en DVI weten, is men hier van afgestapt en overgegaan op gebalanceerde twisted-pair kabels. Voor digitale signalen zijn de beste twisted-pair kabels, over korte afstanden, geen probleem. Met lange afstanden kon de impedantie niet goed gecontroleerd worden en traden er diverse stroringen of abrupt verlies van beeld op.
DVI/HDMI kabels zullen tot een bepaalde lengte geen probleem geven. Wordt het iets langer komen er meer fouten voor. Te zien in het scherm aan sneeuw, pixelfouten of compleet geen beeld. Het kan zo zijn dat bij 5 meter de kabel perfect werkt, bij 6 meter sneeuwt en bij 7 meter het compleet niet meer doet. Nu iedereen deze kabels gaat maken zie je regelmatig dat minder goede kabels het op korte afstanden redelijk doen, maar dat de langere kabels van de betreffende fabrikant problemen geven. Gelukkig hebben we een goede fabrikant gevonden die kabels tot en met 15 meter aankan.
In de praktijk is het moeilijker te voorspellen waar het omslagpunt ligt omdat de kwaliteit van de bron- en weergave-apparatuur een belangrijke factor zijn. Het kan zijn dat een kabel probleemloos bij de ene set werkt, maar bij een andere geen beeld geeft. DVI heeft hier iets minder problemen mee, HDMI is hier gevoeliger voor.
Kortom, wat is nu beter...DVI, HDMI, of Component Video?
Het antwoord is helaas niet eenduidig en onbevredigend. Het hangt van de gebruikte apparatuur af en vooraf is niet te bepalen of bij bepaalde opstellingen digitaal of analoog een betere weergave zal geven. Het kan zelfs zo zijn dat je bij DVD bijvoorbeeld betere resultaten hebt met component video en met je sateliet met DVI/HDMI op hetzelfde scherm. En dan hebben we het nog niet over de smaak van de kijker. |
